Opcje część 1: Czym są opcje i jak działają opcje?

Może myślisz, że inwestowanie w opcje giełdowe jest ryzykowe. Rozumiemy to. Ale czy to prawda?

Myślimy, że Twój pogląd zmieni się, jeżeli dowiesz się więcej o tym produkcie. W rzeczywistości opcje są często stosowane w celu ograniczenia ryzyka.

Ty także możesz ograniczyć swoje ryzyko stosując opcje. Wymaga to zaznajomienia się z podstawami produktu.

Czym są opcje i jak działają?

Po przeczytaniu tego artykułu zapoznasz się z najważniejszymi pojęciami związanymi z opcjami. Będziesz wiedział, jaka różni się opcja call (opcja kupna) i opcja put (opcja sprzedaży), a czym charakteryzuje się pozycja długa i krótka. W drugiej części artykułu zostanie mówiona problematyka rozliczenia opcji.

1. Podstawowe pojęcia

Czym są opcje?

Opcje to pochodne instrumenty finansowe dające prawo zakupu lub sprzedaży danego aktywa bazowego po ustalonej cenie i ustalonym czasie. Wartość opcji jest oparta przede wszystkim na cenie aktywa bazowego, czasie wykonania opcji i zmienności ceny. Sprzedający opcje ma obowiązek sprzedać lub kupić instrument bazowy, jeżeli nabywca opcji skorzysta z tego prawa.

Czym jest opcja call?

Opcja call (kupna), jest pochodnym instrumentem finansowym, który daje nabywcy prawo (ale nie obowiązek) do zakupu produktu bazowego (na przykład akcji) po ustalonej cenie,  zwanej ceną wykonania opcji. Opcja ma także z góry ustawioną datę wygaśnięcia, zwaną także terminem wykonania opcji. Nabywca tego instrumentu płaci sprzedawcy premię opcyjną.

Czym jest opcja put?

Opcja put (sprzedaży), jest pochodnym instrumentem finansowym, który daje nabywcy obowiązek do sprzedaży produktu bazowego (na przykład akcji) po ustalonej cenie,  zwanej ceną wykonania opcji. Opcja ma także z góry ustawioną datę wykonania, zwaną termin wykonania opcji. Nabywca tego instrumentu płaci premię opcyjną.

Czym jest instrument bazowy?

Instrument lub aktywo bazowe, to produkt inwestycyjny na podstawie którego opiera się cena instrumentu pochodnego. Wartość instrumentów pochodnych, takich jak futures lub opcji, jest określona ceną aktywa bazowego, na którym produkt się opiera. Instrumentem bazowym zazwyczaj są akcje, indeksy, pary walutowe lub surowce.

Czym jest termin wykonania opcji?

Termin wykonania opcji jest pojęciem giełdowym, które wskazuje datę, w której dany produkt traci ważność. Zazwyczaj jest to każdy trzeci piątek w miesiącu wykonania.

Czym jest cena opcji strike?

Cena strike to cena, za którą nabywca opcji może kupić lub sprzedać dany instrument bazowy. Po upływie terminu wykonania opcji, jej nabywca ustala, czy skorzysta z prawa kupna / sprzedaży po z góry ustalonej cenie.

2. Opcja call i opcja put

Jeżeli chcesz handlować opcjami, masz do dyspozycji 2 rodzaje, opcje call i opcje put. Opcja call daje Ci prawo zakupić dane aktywo bazowe (na przykład akcje) po cenie wykonania (strike) do czasu (i włącznie z) terminu wykonania. Za to prawo nabywca opcji płaci sprzedającemu premię.

Sprzedawca opcji call otrzymuje premię i ma obowiązek sprzedać aktywo bazowe (na przykład akcje) w przypadku gdy nabywający skorzysta z należącego do niego prawa. Sprzedaż opcji nazywa się „wystawieniem opcji”.

Odwrotna sytuacja dotyczy opcji put. Jej nabywca ma prawo do sprzedania po uzgodnionej cenie wykonania, aż do momentu terminu wykonania opcji. Wystawiający opcji ma obowiązek kupić akcje po cenie wykonania, jeżeli skorzysta ze swojego prawa.

Nabywca  Wystawca
 CALL  Prawo kupić aktywo bazowe  Obowiązek sprzedać aktywo bazowe
 PUT  Prawo sprzedać aktywo bazowe  Obowiązek kupić aktywo bazowe

Nabywca opcji call na akcje korzysta ze swojego prawa tylko wtedy, kiedy cena tej akcji, w momencie terminu wykonania, jest powyżej ceny wykonania.

Jeżeli rzeczywista cena jest poniżej ceny wykonania, to ich zakup wprost na giełdzie jest bardziej korzystny. Zauważ, że nabywca opcji nie ma obowiązku ale prawo. Nie musi korzystać z prawa wypływających z danej opcji, jeżeli są dla niego niewygodne. Natomiast wystawiający ma obowiązek sprzedać nabywającemu w przypadku, gdy nabywca zdecyduje się skorzystać z przysługującego mu prawa.

Nabywca opcji put korzysta ze swojego prawa tylko w przypadku, gdy cena aktywa bazowego na giełdzie jest niższa, niż cena wykonania opcji. Może wtedy sprzedać dane aktywo bazowe wystawiającemu po wyższej cenie, niż jest notowana na giełdzie. Wystawiający opcje ma obowiązek je odkupić, jeśli nabywca opcji skorzysta z tego prawa.

Opcja CALL
 Prawo nabywcy  Obowiązek wystawcy
 Cena na rynku wyższa niż cena wykonania  Nabywca korzysta z opcji  Wystawca musi sprzedać akcje za cenę wykonania (strike)
 Cena na rynku niższa niż cena wykonania  Nabywca nie korzysta z opcji Brak

 

Opcja PUT
 Prawo nabywcy  Obowiązek wystawcy
 Cena na rynku niższa niż cena wykonania  Nabywca korzysta z opcji  Wystawca musi kupić akcje za cenę wykonania (strike)
 Cena na rynku wyższa niż cena wykonania  Nabywca nie korzysta z opcji Brak

Właśnie ze względu na ten niesymetryczny charakter, kupujący musi zapłacić za nabycie opcji. Cena którą zapłaci, przypada wystawcy i określa się jako premia opcyjna.

Nowe opcje są wystawiane na giełdzie każdy miesiąc. Dla akcji o płynnym charakterze zazwyczaj znajdziesz opcje z terminem wykonania 1, 2, 3, 6 lub 12 miesięcy. Niektóre giełdy oferują krótkoterminowe opcje z tygodniowym lub dziennym terminem wykonania.

3. Notowania opcji

Poniżej znajduje się przykład oznaczenia notowanej opcji. Dla porządku wyjaśnimy poszczególne części.

XYZ: CALL 6 MARCH 2018 € 150

XYZ – kod instrumentu bazowego, tzw. „ticker”

CALL – typ opcji

6 MARCH 2018 – dzień, miesiąc i rok wygaśnięcia opcji

€ 150 – kurs wykonania, czyli „Strike”

Przykład: Opcja z oznaczeniem AAPL: PUT 27 JULY 2018 $ 180  to opcja put akcji Apple z terminem wygaśnięcia 6. Lipca 2018 (do tego czasu może nabywca korzystać ze swojego prawa – sprzedać akcje). Cena strike wynosi 180 USD (jeżeli nabywca skorzysta z prawa, to cena akcji będzie wynosiła 180 dolarów).

4. Pozycja long i short

Długa i krótka pozycja, powszechnie znane pod nazwą long i short, są często używanie terminy w handlowaniu akcjami lub futures. Oznaczają przewidywany kierunek transakcji. Long (długa pozycja) oznacza, że inwestor kupuje dany instrument bazowy i odniesie zysk z transakcji jeśli ceny wzrośnie.

Short (inaczej krótka pozycja) oznacza, że inwestor sprzedaje dany instrument bazowy, aby później mógł go kupić po niższej cenie. Odniesie więc zysk, jeśli cena aktywa bazowego spadnie poniżej ceny wejścia w transakcje.

W zasadzie: Otwieramy long pozycję – oczekujemy, że cena będzie rosła. Otwieramy short pozycję, oczekujemy, że będzie spadać. Proste, prawda?

Jak to jest z opcjami?

W świecie opcji mamy do wyboru więcej możliwości. Jeżeli więc posiadamy pozycję long call, oznacza to, że kupiliśmy opcje call i mamy prawo do nabycia danego instrumentu bazowego. Opcje long call umożliwiają nam otworzyć pozycję długą (long) na rynku (spekulujemy na wzrost ceny aktywa bazowego). Analogicznie pozycja long put oznacza, że nabywamy opcje put i mamy prawo do sprzedaży danego instrumentu bazowego. Opcje long put umożliwiają nam otworzyć pozycje krótką (short) na rynku (sepekulujemy na obniżenie ceny aktywa bazowego. W rezultacie pozycja długa na opcjach oznacza nabycie danego instrumentu finansowego.

W przypadku pozycji short na opcjach jest wręcz odwrotnie. Otwierając pozycję short call, wystawiamy opcje call (sprzedajemy opcje call)  i mamy obowiązek do sprzedaży (wejść w pozycję short) określonego instrumentu bazowego opcji. Opcja short put oznacza, że wystawiamy opcje put i mamy obowiązek do zakupu określonego instrumentu bazowego (wejść w long pozycje na rynku). Short put na opcjach oznacza kupno instrumentu bazowego.

Charakter tych instrumentów jest przedstawiony w poniższej tabelce.

Typ Pozycja Nazwa pozycji Mamy profit jeśli rynek:
 CALL  Kupno  Long Call  Rośnie
 CALL  Wystawienie  Short Call  Spada
 PUT  Kupno  Long put  Spada
 PUT  Wystawienie  Short put  Rośnie

W następnym artykule dogłębniej zajmiemy się problematyką opcji, wyjaśnimy, jakie są różnice pomiędzy opcjami amerykańskimi i opcjami europejskimi i co oznacza, jeżeli opcja jest: in the money (opcja w pieniądzu, w cenie), at the money, out of the money (opcja poza pieniądzem, poza ceną).

Czytaj więcej >> Opcje: Rozliczenie i wartość opcji – Część 2.

Chcesz inwestować w opcje?

LYNX zapewnia dostęp do ponad 100 rynków po całym świecie i oferuje inwestorom niezwykle korzystne ceny. Stwierdź więcej o możliwościach inwestować w opcje klikając na poniższy przycisk.

Ewa Wasiak

Ewa Wasiak

Operation Manager

Rynkami finansowymi zajmuje się od 2013 roku. Przygotowuje seminaria internetowe, artykuły i różne szkolenia dla klientów.

W LYNX działa jako Operation Manager rynku polskiego.

More:

Powiązane posty

Zacznij korzystając z wielu korzyści LYNX

LYNX ma wiele korzyści dla każdego - dowiedz się więcej z naszego pakietu informacyjnego.

Information package image
Pakiet informacyjny wysyłany jest bezpłatnie i obejmuje:
  • Formularz do otwarcia rachunku
  • Przegląd opłat i prowizji
  • Darmovy e-book 14 wskazówek jak stać się lepszym inwestorem

pole wymagane
  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.
Wypełniając swoje dane i klikając powyższy przycisk, zgadzasz się, że LYNX będzie przechowywać te dane i skontaktuje się z Tobą przez e-mail lub telefon w celach marketingowych. Możesz wypisać się z subskrybcji w dowolnym momencie pisząc na adres marketing@lynxbroker.pl.
Contact icon Zadzwoń do nas za darmo
800 080 563
Contact icon Napisz do nas na
info@lynxbroker.pl
Contact icon Połącz się z nami na
CHAT
Contact icon Dowiedz się więcej
FAQ