Wybory w USA 2024: Jak wpłyną na rynki akcji?

Autor: Paweł Mielech

W tym artykule przeczytasz

Zbliżają się wybory w USA a inwestorzy zastanawiają się, jaki wpływ wyścig prezydencki i jego wynik może miećna rozwój sytuacji rynkowej.

W artykule piszemy, jakie zwroty dawał S&P 500 w poprzednich latach wyborczych, czy gospodarka radziła sobie lepiej pod rządami Republikanów czy Demokratów oraz jak wybory w USA wpływają na zmienność rynku i późniejsze wydarzenia. Jeśli szukasz brokera do handlu akcjami, kliknij tutaj.

Wybory w USA i wpływ na rynki akcji

5 listopada 2024 r., w Ameryce odbędą się wybory prezydenckie, a wielu inwestorów może zastanawiać się, jak wybory wpłyną na rynki. W artykule przyjrzymy się różnym sposobom, w jakie indeks giełdowy S&P 500 radził sobie w poprzednich latach wyborczych i po zwycięstwie każdego kandydata.

Według badania przeprowadzonego przez LPL Financial, średnia roczna stopa zwrotu indeksu S&P 500 w latach wyborów prezydenckich od 1952 r. jest dodatnia i wynosi 7%. Jeśli prezydent ubiega się o reelekcję, średnioroczna stopa zwrotu wzrasta do 12,2%. Tę wyższą rentowność można wytłumaczyć faktem, że prezydent zwykle przed wyborami stara się wdrożyć bodźce fiskalne i prowzrostową politykę regulacyjną, aby pobudzić gospodarkę i zatrudnienie.

Według analizy J.P. Morgan Private Bank od 1928 r., indeks S&P 500 wynosił średnio 7,5% w latach wyborów prezydenckich, podczas gdy w latach bez wyborów wynosił średnio 8%.

Americké volby a výnosy SPX
Średnia stopa zwrotu S&P500 w latach wyborczych i bez wyborów od 1928. Źródłoj: J.P. Morgan Private Bank (4. 6. 2024)

Wybory w USA a kurs historyczny indeksu S&P 500

Istnieje wiele czynników, które wpływają na zwroty z rynku akcji, ale jedną z powszechnych obaw inwestorów jest to, jak zmiana prezydenta USA wpłynie na rynek akcji. Poniżej przyjrzymy się wynikom indeksu S&P 500 w latach wyborów prezydenckich.

Stopa zwrotu z indeksu S&P 500 a strona wygrywająca

Od momentu powstania indeksu S&P 500 odbyły się 23 wybory.

Wynik wyborów USA Średnia roczna stopa zwrotu S&P 500
Był został republikanin15,3 %
Wybrany został demokrata7,6 %
Wszystkie lata wyborcze11,28 %
  • W 19 z tych 23 lat (83%) wyniki indeksu były pozytywne.
  • Kiedy demokrata sprawował urząd, a następnie został wybrany nowy demokrata, średnia roczna stopa zwrotu wynosiła 11,0%.
  • Kiedy to demokrata sprawował urząd, a po nim został wybrany republikanin, średnia roczna stopa zwrotu wynosiła 12,9%.

Wybory w Ameryce: stopy zwrotu w każdym roku wyborczym

Poniższa tabela zawiera kilka interesujących danych. Na przykład w 2008 r., w którym wybrano Baracka Obamę, indeks S&P 500 odnotował zwrot w wysokości -37,0%, co było spowodowane globalnym kryzysem finansowym. Podobnie w 2000 r., kiedy wybrano George’a W. Busha, zwrot wyniósł -9,1% w wyniku pęknięcia bańki internetowej. Innym przykładem jest rok 1940, kiedy wybrano Franklin D. Roosevelta, a rentowność wyniosła -9,8% ze względu na niepewność i zmienność związaną z II wojną światową. W 1932 r., podczas Wielkiego Kryzysu, rentowność wyniosła -8,2%.

Rok wyborówWybrany prezydentŚrednia roczna stopa zwrotu S&P 500
2016Trump12,0 %
2012Obama16,0 %
2008Obama-37,0 %
2004Bush W.10,9 %
2000Bush W.-9,1 %
1996Clinton23,1 %
1992Clinton7,7 %
1988Bush H.W.16,8 %
1984Reagan6,3 %
1980Reagan32,4 %
1976Carter23,8 %
1972Nixon19,0 %
1968Nixon11,1 %
1964Johnson16,5 %
1960Kennedy0,5 %
1956Eisenhower6,6 %
1952Eisenhower18,4 %
1948Truman5,5 %
1944Roosevelt19,8 %
1940Roosevelt-9,8 %
1936Roosevelt33,9 %
1932Roosevelt-8,2 %
1928Hoover43,6 %

Z drugiej strony, okresom optymizmu często towarzyszą silne zwroty. W 1980 r., kiedy wybrano Ronalda Reagana, indeks S&P 500 zwrócił 32,4%, odzwierciedlając optymizm co do jego polityki gospodarczej. Najwyższy zwrot w tabeli pochodzi z 1928 r., kiedy wybrano Herberta Hoovera, a rynki zwróciły 43,6%. Było to przed Wielkim Kryzysem. Stabilne zwroty często występują w okresach ciągłości politycznej. Na przykład w 2012 r., podczas drugiej kadencji Baracka Obamy, zwrot wyniósł 16,0%.

Powyższe dane podkreślają złożoność relacji między wydarzeniami politycznymi a zwrotami z rynku. Dlatego zawsze ważne jest, aby wziąć pod uwagę szerszy kontekst gospodarczy oraz globalną sytuację polityczną i makroekonomiczną, w której same wybory prezydenckie mogą odgrywać rolę, ale zwykle są tylko częściowym czynnikiem. W rzeczywistości tło gospodarcze w czasie amerykańskich wyborów jest często ważniejsze niż ich zwycięzca.

Republikanie vs. Demokraci: kiedy rynek i gospodarka radzą sobie lepiej?

Poniższe wykresy przedstawiają wzrost realnego PKB i zwroty indeksu S&P 500 w okresie rządów republikańskich (czerwony), demokratycznych (niebieski) i „podzielonych” (sytuacja, w której jedna partia nie kontroluje Białego Domu i obu izb Kongresu jednocześnie). Od 1947 r. realny PKB wzrósł średnio o 2,8% pod rządami republikanów i o 4,0% pod rządami demokratów. Indeks S&P 500 zwrócił 12,9% pod rządami Republikanów i 9,3% pod rządami Demokratów.

Graf ukazující vývoj HDP a indexu SPX během vlád republikánů a demokratů
Rozwój PKB w USA oraz S&P 500 w czasie rządów republikanów i demokratów. Źródło: J.P. Morgan Private Bank (31. 5. 2024)

Zgodnie z wykresem może się wydawać, że gospodarka radzi sobie lepiej pod rządami Demokratów, a indeks S&P 500 lepiej pod rządami Republikanów, ale próbki są stosunkowo małe. Republikanie kontrolowali rząd tylko przez 11% czasu od II wojny światowej, a okresy, o których mowa, różniły się znacznie pod względem makroekonomicznym.

Demokraci sprawowali władzę przez 29% czasu, głównie w okresie po II wojnie światowej i w latach 60. ubiegłego wieku. Ale w ciągu ostatnich trzech dekad rządzili tylko przez sześć lat. Najczęstszą konfiguracją rządową jest jednak rząd podzielony, który od II wojny światowej przyniósł roczny realny wzrost PKB o 2,7% i roczny zwrot z indeksu S&P 500 na poziomie 8,3%.

Po wynikach wyborów indeksy giełdowe mają tendencję do wzrostu. Od 1984 r. S&P 500 osiągał średnio wyższy poziom dwanaście miesięcy po wyborach niż w dniu wyborów. Dzieje się tak niezależnie od tego, która partia wygrała.

Według analityków inwestycyjnych z U.S. Bank Wealth Management, dane historyczne pokazują, że wynik wyborów ma minimalny wpływ na wyniki rynków finansowych w średnim i długim terminie. Zwracają oni jednak uwagę, że poprzednie wybory pokazały, że wynik może mieć negatywny wpływ na bardziej ryzykowne klasy aktywów, jeśli ogłoszenie zwycięzcy zostanie opóźnione, na przykład z powodu weryfikacji wyników.

Wzorce z przeszłości nie zawsze jednak znajdują odzwierciedlenie w przyszłości. W połączonym globalnym świecie w grę wchodzi zbyt wiele czynników, aby przypisywać PKB lub zmiany na rynkach finansowych wyłącznie decyzjom wybranego rządu.

Deficyt budżetowy USA będzie nadal rósł w nadchodzących latach

Jedną z kluczowych kwestii, które mogą wywołać gorącą debatę, są finanse publiczne. Deficyt budżetu federalnego USA w 2023 r. wyniósł 1,7 bln USD (6,3% PKB), przekraczając 50-letnią średnią wynoszącą 3,7%. W 2022 r. deficyt wyniósł 1,4 bln USD (5,4% PKB), a przed pandemią deficyt nie przekraczał 1 bln USD. Patrząc w przyszłość, Biuro Budżetowe Kongresu przewiduje, że deficyt wyniesie 5-7% rocznie w ciągu następnej dekady.

Deficyt jest nie tylko historycznie wysoki, ale nowe pożyczki są finansowane po znacznie wyższych stopach procentowych po tym, jak Rezerwa Federalna podniosła podstawowe stopy procentowe o 5,25%. Spłaty odsetek netto od niespłaconego zadłużenia będą zatem istotnym czynnikiem przyczyniającym się do deficytu w przyszłości.

Rozwiązania polityczne mogą obejmować podwyżki podatków i cięcia wydatków, ale wola polityczna, by zrobić jedno lub drugie, będzie prawdopodobnie ograniczona. Demokratyczny prezydent może być skłonny pozwolić na wygaśnięcie obniżek podatków z 2017 r., przynajmniej częściowo, pod koniec 2025 r., ale może zwiększyć wydatki. Republikański prezydent może próbować ciąć wydatki, ale prawdopodobnie mógłby przedłużyć obniżki podatków z 2017 r. i być może zaproponować nowe. Zdolność prezydenta do przeforsowania jakichkolwiek propozycji będzie zależeć od składu Kongresu. Należy jednak liczyć się z tym, że znalezienie sposobu na szybkie zmniejszenie deficytu jest mało prawdopodobne dla któregokolwiek z ewentualnych kandydatów, niezależnie od wyniku wyborów w USA.

Warto również zauważyć, że Fed nie bał się podnosić lub obniżać stóp procentowych w latach wyborczych. Od 1956 r. Fed podnosił lub obniżał stopy procentowe w każdym roku wyborczym z wyjątkiem 2012 r. Fed koncentruje się obecnie na miękkim lądowaniu gospodarki bez zatrzymywania wzrostu. Nie jest to łatwe zadanie.

USA volby: Fed a jeho rozhodnutí ve volebních letech
Obniżki i podwyżki stóp % przez FED w latach wyborczych. Źródło: J.P. Morgan Private Bank (31. 5. 2024)

Czego oczekiwać od Bidena i Trumpa?

Wszystko wskazuje na to, że Joe Biden i Donald Trump ponownie zmierzą się w walce o prezydenturę. Ta powtarzająca się rywalizacja jest nawet określana przez niektórych obserwatorów jako najważniejsze i najbardziej kontrowersyjne wybory w USA w ciągu ostatnich 100 lat.

Kandydaci na prezydenta skupią się na kwestiach międzynarodowych

David Woo, dyrektor generalny Unbound, uważa, że choć wybory prezydenckie zwykle koncentrują się na kwestiach krajowych, tegoroczni kandydaci najprawdopodobniej skupią się na kwestiach międzynarodowych. David Woo wskazuje na wspomniany wcześniej fakt, że następny prezydent obejmie urząd w sytuacji, gdy deficyt budżetowy przekroczy 1 bilion dolarów. Jego zdaniem polityka fiskalna będzie bardzo podobna bez względu na to, kto wygra, ale mogą wystąpić różnice w podejściu do polityki zagranicznej.

Uważa on, że jeśli wygra Biden, wydatki na obronność mogą wzrosnąć, co może przynieść korzyści akcjom spółek koncentrujących się na broni i systemach obronnych. Według niego administracja Trumpa może mieć pozytywny wpływ na rynki wschodzące.

Woo zwraca również uwagę, że błędem jest myślenie, że sektor energetyczny powinien radzić sobie lepiej pod rządami Trumpa. Zwraca uwagę, że akcje spółek energetycznych gwałtownie wzrosły za czasów prezydenta Bidena, kiedy ryzyko geopolityczne również gwałtownie wzrosło.

Wybory w Ameryce mogą mieć wpływ na kurs dolara

Donald Trump powiedział, że jeśli zostanie ponownie wybrany, nałoży uniwersalną 10% podstawową taryfę celną na import ze wszystkich krajów. W przypadku Chin może to być nawet 60% na cały import. Posunięcie to prawdopodobnie spotkałoby się z silnym oporem, ale gdyby doszło do drugiej kadencji Trumpa, inwestorzy powinni spodziewać się wyższych ceł, które mogłyby wpłynąć na marże zysku wybranych importerów towarów, zwłaszcza chińskich.

Taryfy celne mogą mieć również drugorzędny wpływ na wzmocnienie waluty kraju, który je nakłada. Dolar amerykański może zatem umocnić się w stosunku do innych walut pod rządami republikańskiej administracji, tak jak miało to miejsce w 2016 r., kiedy to dolar na krótko umocnił się o prawie 5% w stosunku do innych głównych walut.

Poniższy wykres przedstawia reakcję dolara amerykańskiego na wybory w USA w okolicach wyborów prezydenckich w 2016 i 2020 roku. Ciemniejsza krzywa przedstawia rok 2016, w którym wybrano Donalda Trumpa, a jaśniejsza krzywa przedstawia rok 2020, w którym wybrano Joe Bidena.

USA volby: Vývoj dolaru po zvolení prezidenta
Wybory w USA 2016 i 2020: Kurs dolara amerykańskiego po wyborach. Źródło: J.P. Morgan Private Bank (4. 6. 2024)

Po wyborze Donalda Trumpa w 2016 r. dolar znacznie się umocnił, co widać w gwałtownym wzroście krzywej po Dniu Wyborów (oznaczonym pionową linią). Polityka Trumpa, w tym wprowadzenie ceł, przyczyniła się do aprecjacji dolara w stosunku do innych głównych walut. Dolar umocnił się po wyborach, co odpowiadało oczekiwaniom, że wyższe cła i protekcjonistyczna polityka pobudzą krajową gospodarkę.

I odwrotnie, po wyborach Bidena w 2020 r. dolar osłabił się, co widać na nachylonej w dół lżejszej krzywej. Rynek najwyraźniej nie spodziewał się podobnej polityki protekcjonistycznej ani wprowadzenia nowych ceł,

Wykres potwierdza również, w dwóch ostatnich przypadkach, że wybory w USA i oczekiwania polityczne mogą mieć przynajmniej krótkoterminowy wpływ na wartość dolara. Podczas gdy wybór Trumpa doprowadził do umocnienia dolara ze względu na oczekiwania dotyczące środków protekcjonistycznych, w tym ceł, wybór Bidena doprowadził do odwrotnego efektu.

Wpływ wyborów na sektory gospodarcza

Po wyborach polityka nowego prezydenta może mieć pozytywny wpływ na niektóre sektory. Akcje w sektorach takich jak lotniczy, obronny, finansowy oraz małych i średnich przedsiębiorstw często rosną po objęciu urzędu przez republikańskiego prezydenta. Sektory opieki zdrowotnej i zielonej energii zazwyczaj zyskują na zwycięstwie kandydata Demokratów. Obecna sytuacja gospodarcza i rozwój sytuacji na świecie są jednak ważniejsze niż przynależność polityczna zwycięskiego kandydata. Przykłady obejmują blokady podczas pandemii w 2020 r., które miały większy wpływ na rynki finansowe niż programy wyborcze kandydatów.

Jednak środki podejmowane przez Biały Dom mogą mieć wpływ tylko wtedy, gdy zostaną zatwierdzone przez ustawodawców. W ostatnich latach Kongres był często podzielony, więc jeśli partia prezydenta kontroluje Izbę Reprezentantów, niekoniecznie kontroluje Senat i odwrotnie.

Rosnący deficyt będzie wyzwaniem niezależnie od tego, kto wygra wybory w USA

Ustawa o cięciach podatkowych i zatrudnieniu również wygasa w 2025 roku. W takim przypadku będzie to oznaczać wyższe podatki dla większości gospodarstw domowych. Joe Biden przedłużyłby obowiązywanie obecnej wersji ustawy dla podatników o dochodach poniżej 400 000 USD; Donald Trump twierdzi, że prawo, o którym mowa, będzie nadal obowiązywać wszystkich i na stałe. Może to utrudnić obu kandydatom znalezienie rekompensaty za utracone zyski z tych podatków w przyszłości, zwłaszcza w miarę wzrostu deficytu.

Jak zmienne są rynki w roku wyborczym?

Najbardziej bezpośrednim wpływem wyborów w USA na rynek akcji jest zwiększona zmienność. Wybory naturalnie niosą ze sobą niepewność. Zwłaszcza jeśli wynik jest nieprzewidywalny lub istnieje duże prawdopodobieństwo, że polityka ulegnie dramatycznej zmianie. Inwestorzy generalnie nie lubią niepewności i mogą zdecydować się na dostosowanie lub nawet zmniejszenie pozycji w swoich portfelach, co prowadzi do zwiększonej zmienności na rynkach.

Według indeksu VIX, który mierzy zmienność rynkową, w miesiącach poprzedzających wybory nastąpił znaczny wzrost. Wynika to w dużej mierze z niepewności co do przyszłej polityki i kierunku, w jakim podąży kraj. Dane historyczne pokazują, że zmienność ma tendencję do ponownego spadku po ogłoszeniu wyników.

Podsumowanie: trzymaj się swojej strategii i długoterminowych celów

Jak pokazaliśmy w tym artykule, gospodarczy i globalny kontekst makroekonomiczny ma większy wpływ na rynki finansowe niż same wyniki wyborów. Owszem, wynik wyborów może wpłynąć na niektóre sektory i akcje danych spółek, jeśli zwycięska partia zdobędzie większość w Kongresie, ale inwestorzy często zbytnio przejmują się wynikami wyborów. Lepiej jednak nie przywiązywać do nich tak dużej wagi. W przeszłości wyniki wyborów miały niewielki lub żaden wpływ na długoterminowe zwroty z inwestycji. Według Darrella Spence’a, ekonomisty z Capital Group, prezydentom przypisuje się zbyt wiele zasług i zbyt wiele winy za stan amerykańskiej gospodarki i rynków finansowych, podczas gdy istnieje wiele innych czynników, które wpływają na wzrost gospodarczy i zwroty z rynku. Dla inwestorów ważniejsze powinno być trzymanie się swojej strategii inwestycyjnej i długoterminowego celu.

Hypotetický vývoj investice 1000 dolarů do indexu SPX
Hipotetyczny rozwój inwestycji 1000 dolarów do SPX od roku 1933 do 2023. Źródlo: Capital Group, Morningstar, Standard & Poor’s (4. 6. 2024)

Inwestycja 1000 dolarów w indeks S&P 500 w czasach Franklina D. Roosevelta byłaby dziś warta prawie 22 miliony dolarów, niezależnie od sukcesji ośmiu demokratycznych i siedmiu republikańskich prezydentów. Wchodzenie i wychodzenie z rynku wyłącznie w oparciu o wyniki wyborów może poważnie zaszkodzić zwrotom inwestorów. Chociaż polityka może wywoływać silne emocje, nie należy tracić z oczu długoterminowych celów inwestycyjnych. Gospodarka prawdopodobnie pozostanie najważniejszym czynnikiem rynkowym.

Przeczytaj także:

Źródła użyte w artykule:

CNBC: Biden, Trump rematch: Here’s how the presidential election may disrupt the stock market (4. 6. 2024); www.cnbc.com/2024/05/22/biden-trump-rematch-how-the-presidential-election-may-disrupt-the-stock-market.html

CNN: It’s a presidential election year. Here’s what that could mean for your 401(k)(4. 6. 2024); edition.cnn.com/2024/05/07/success/presidential-election-years-market-performance/index.html

J.P. Morgan Private Bank: Election year investing jitters? Considerations that could set you at ease (4. 6. 2024); privatebank.jpmorgan.com/nam/en/insights/markets-and-investing/ideas-and-insights/election-year-investing-jitters-considerations-that-could-set-you-at-ease

LYNX: Investissements et élections US : faut-il s’inquiéter ? (4. 6. 2024); www.lynxbroker.fr/bourse/trading/trading-strategies/investissements-et-elections-us-faut-il-sinquieter/

LYNX: Impact van Amerikaanse verkiezingen op de beurs (4. 6. 2024); www.lynx.nl/beurs/beurs-koersen/beursinfo/impact-amerikaanse-verkiezingen-beurs-2/

Morgan Stanley: S&P 500 Index Returns In U.S. Presidential Election Years (4. 6. 2024); advisor.morganstanley.com/the-ernie-garcia-group/documents/field/e/er/ernie-garcia-group/S%26P%20500%20in%20Presidential%20Election%20years.pdf

Chcesz handlować na giełdzie?

Otwórz konto za pośrednictwem online brokera LYNX. Handluj akcjami, opcjami, kontraktami futures lub inwestuj w fundusze ETF. A wszystko w ramach jednego rachunku inwestycyjnego. Dowiedz się więcej o online brokerze LYNX